Cıvata Mukavemet Sınıfları (8.8, 10.9, 12.9) Ne Anlama Gelir?
Bir cıvatanın üzerinde gördüğünüz 8.8, 10.9 veya 12.9 gibi iki rakamlı kod, cıvatanın ISO 898-1 standardına göre mukavemet (dayanım) sınıfını gösterir. Bu kodu doğru okumak, uygulamanız için yeterli mukavemette cıvata seçmenizi sağlar.
Kod nasıl okunur?
İki rakam arasında bir nokta olan bu kodun (ör. 8.8) her iki parçası da ayrı bir anlam taşır:
- İlk rakam × 100 = Çekme mukavemeti (Rm, N/mm²). Örneğin “8” → 800 N/mm².
- İlk rakam × ikinci rakam × 10 = Akma mukavemeti (Re, N/mm²). Örneğin 8.8 için: 8 × 8 × 10 = 640 N/mm².
Yaygın mukavemet sınıfları tablosu
| Sınıf | Çekme Mukavemeti Rm (N/mm²) | Akma Mukavemeti Re (N/mm²) | Akma/Çekme Oranı |
|---|---|---|---|
| 8.8 | 800 | 640 | %80 |
| 10.9 | 1000 | 900 | %90 |
| 12.9 | 1200 | 1080 | %90 |
Rakam büyüdükçe cıvata daha yüksek yükü (hem çekme hem akma noktasında) karşılayabilir — ama bu her zaman “daha büyük rakam = daha doğru seçim” anlamına gelmez.
Alüminyum profil montajında neden genelde 8.8 yeterli?
Sigma profil / T-kanal konstrüksiyonlarda cıvata bağlantısının gerçek sınırlayıcı faktörü çoğunlukla cıvatanın kendisi değil, bağlandığı alüminyum profilin veya T-kanal somununun dayanımıdır. 6063 T5 alüminyumun akma mukavemeti (~215 N/mm²), çelik cıvatanınkinden (8.8 sınıfında 640 N/mm²) zaten çok düşüktür — yani cıvatayı 10.9 veya 12.9’a yükseltmek, zincirin zaten güçlü olan halkasını daha da güçlendirmek anlamına gelir, genel bağlantı mukavemetini artırmaz. Bu yüzden MekMax kataloğundaki profil bağlantı cıvataları (imbus ve havşa başlı) standart olarak 8.8 çelik sınıfındadır — alüminyum profil uygulamaları için hem yeterli hem ekonomik bir seçimdir.
10.9 / 12.9 ne zaman gerekir?
- Çelik-çelik bağlantılarda (iki parça da yüksek mukavemetli çelik olduğunda)
- Yüksek titreşimli veya darbeli yüklerin olduğu makine gövdesi bağlantılarında
- Bağlantı elemanının kendisi gerçekten sınırlayıcı faktör olduğunda (örn. ince kesitli, yüksek yüklü çelik braketler)
Profil bağlantınız için imbus veya havşa başlı cıvata seçimi hakkında İmbus mu Havşa Başlı mı rehberimize, standart ölçü tablosu için İmbus Cıvata Ölçüleri yazımıza bakabilirsiniz. Tüm cıvata seçeneklerini cıvatalar kategorisinde inceleyebilirsiniz.
